Danilovgrad

Danilovgrad danas: Bjelopavlićka ravnica i Zeta

Danilovgrad je u Centralnoj regiji Crne Gore, između Podgorice i Nikšića, u dolini rijeke Zete, odnosno Bjelopavličkoj ravnici. Gradnja je počela 1869, a Danilovgrad je zvanično utemeljen 1870. godine, po nalogu knjaza Nikole I, kao planirana nova prijestonica Knjaževine Crne Gore. Ime nosi po knjazu Danilu Petroviću Njegošu, dok je Most Vojvode Mirka pušten u saobraćaj 1870. godine.

Opština obuhvata 501 km², oko 3,6 odsto teritorije Crne Gore, a na popisu 2023. imala je 18.617 stanovnika. Na popisu 2011. opština je imala 18.472 stanovnika. Njen visinski raspon proteže se od oko 30 do oko 2.100 m. Potpuno kontinentalna, bez morske obale i marine, opština je oblikovana plodnom Bjelopavličkom ravnicom uz Zetu. Poljoprivredni karakter ovog prostora razlikuje je od planinskih i primorskih opština, dok grad čuva dio urbane arhitekture nastale u periodu osnivanja.

Šta vidjeti i raditi u Danilovgradu: manastir Ostrog i Zeta

Park prirode „Rijeka Zeta“ proglašen je 2019. godine i zauzima 121,78 km², od čega se 80,8 odsto nalazi na teritoriji opštine Danilovgrad. Rijeka Zeta duga je 65 km, izvire ispod planine Vojnik, protiče Bjelopavličkom dolinom i opštinom Danilovgrad, a uliva se u Moraču sjeverno od Podgorice. Njeno slivno područje iznosi 1.597 km².

Zavičajni muzej Danilovgrad i Umjetnička kolonija čine kulturne tačke grada. Na glavnom trgu nalazi se Spomenik palim borcima iz Drugog svjetskog rata. Spuška tvrđava u naselju Spuž i Gradina u Martinicima, sa ostacima utvrđenja iz srpskog srednjovjekovnog perioda, upotpunjuju istorijski okvir kraja.

Manastir Ostrog je srpski pravoslavni manastir koji je početkom 17. vijeka osnovao Vasilije Jovanović, mitropolit hercegovački, kasnije Sveti Vasilije Ostroški. Prvi put je označen na geografskoj karti Crne Gore 1640. godine. Gornji manastir obuhvata crkvu Vavedenja, sa freskama s kraja 17. vijeka, i crkvu Časnog krsta, koju je oslikao majstor Radul. Donji manastir, izgrađen 1824. godine, okupljen je oko crkve Svete Trojice i ima smještaj za monahe i hodočasnike, a njegova struktura obnovljena je od 1923. do 1926. godine nakon požara.

Kako stići do Danilovgrada

Danilovgrad je na glavnoj saobraćajnici koja povezuje Podgoricu i Nikšić. Aerodrom Podgorica udaljen je oko 30 km od Danilovgrada. Grad ima i željezničku stanicu na pruzi Podgorica-Nikšić.

Vozom se od Danilovgrada do Podgorice putuje oko 29 minuta. Putovanje do Nikšića traje oko 35 do 36 minuta. Drumska i željeznička povezanost smješta Danilovgrad u središnji pravac između ova dva grada.

Kada doći u Danilovgrad i Ostrog

Manastir Ostrog prima vjerske posjetioce i hodočasnike tokom cijele godine. Najveća gustina hodočasnika je oko praznika Svetog Vasilija Ostroškog, 12. maja po građanskom kalendaru, odnosno 29. aprila po starom kalendaru. Hodočasnici tradicionalno pješače bosi 3 km od Donjeg do Gornjeg manastira.

U kalendaru opštine izdvajaju se Proljećni bazar u maju na Trgu golootočkih žrtava, u organizaciji Opštine Danilovgrad i Turističke organizacije, i Sač Fest u septembru, u organizaciji NVO Crepulja.