Ulcinj

Ulcinj danas: jug crnogorskog primorja

Ulcinj je najjužnija opština u Crnoj Gori, smještena u Primorskoj regiji. Ima 20.507 stanovnika, prema popisu iz 2023. godine, i prostire se na 255 km². Jedina je primorska opština u Crnoj Gori s albanskom većinom stanovništva, a njenu staru jezgru određuje dominantna orijentalno-osmanska arhitektura. Duga pješčana obala i orijentalna stara varoš daju ovom prostoru prepoznatljiv karakter.

Šta vidjeti i raditi u Ulcinju: Stari grad, Velika plaža i Ada Bojana

Stari grad Ulcinj arheološka je lokalnost s kontinuiranom naseljenošću od 4. do 5. vijeka prije nove ere. Gornji, vojni dio obuhvata Kulu Balšića, citadelu, dok je donji dio bio civilni prostor grada, a oba su okružena bedemima. Ostatci ciklopskih zidina ilirskog porijekla stoje uz mletačke slojeve iz razdoblja 1421. do 1571. i osmanske slojeve iz perioda 1571. do 1878. godine. U Starom gradu nalazi se Crkva Svetog Nikole, a lokalitet je na UNESCO-ovoj Tentativnoj listi svjetske baštine kao „Ulcinj Old town“, prijavljen 2018. godine pod brojem 6300, u kulturnoj kategoriji.

Opština ima deset uređenih plaža i kupališta. Velika plaža, pješčana obala, pruža se od Port Milene do rijeke Bojane, dok se Mala plaža nalazi u centru grada. Ada Bojana je trougaono riječno ostrvo na granici s Albanijom, površine 4,81 km², najveće ostrvo u Crnoj Gori, s pješčanom plažom od oko 3 km. Valdanos je mala uvala sa šljunkovitom obalom, okružena maslinjakom s više od 18.000 stabala na prostoru većem od 400.000 m².

Kajtsurfing je vodeća ljetnja aktivnost na Velikoj plaži i Adi Bojani, gdje prosječna temperatura zraka dostiže 34°C, a mora 23°C. Sasko jezero i Ulcinjska solana mjesta su za posmatranje ptica, a solana privlači više od 200 vrsta preletnica. Privatni obilasci Starog grada dostupni su tokom cijele godine i obuhvataju priče o gusarima te legendu o Migelu de Servantesu kao robu. Hotel Palata Venezia, u Starom gradu, čuva izložbu o gusarima i toj legendi, dok se na području Valdanosa proizvodi maslinovo ulje.

Kako stići do Ulcinja

Do Ulcinja se najlakše stiže automobilom. Aerodrom Podgorica udaljen je oko 72 km, uz vožnju od oko 1h20min do 1h35min, dok je Aerodrom Tivat udaljen oko 84 km, uz putovanje od oko 1h45min do 2h. Aerodrom Dubrovnik u Hrvatskoj nalazi se na udaljenosti od 135 do 155 km, a vožnja traje oko 3h20min do 3h30min, sa graničnim prelazom Crna Gora/Hrvatska. Jadranska magistrala povezuje Ulcinj s ostatkom primorja, a dvotračni put opštinu povezuje s unutrašnjošću Crne Gore. Trajekt Kamenari do Lepetane olakšava pristup iz pravca Herceg Novog i Hrvatske, dok Ulcinj nema marinu.

Kada doći u Ulcinj

Ulcinj ima mediteransku klimu, klasifikovanu kao Csa. U januaru prosječna maksimalna temperatura zraka dostiže 11,5°C. August donosi prosječnu maksimalnu temperaturu od 31,3°C i minimalnu od 20,1°C, dok je temperatura mora ljeti oko 23°C. Apsolutni temperaturni rekordi iznose 41,1°C ljeti i -8,4°C zimi.