Herceg Novi

Herceg Novi danas: kapija Boke Kotorske

Herceg Novi leži na obali Boke Kotorske, na 42°27' sjeverne širine i 18°33' istočne dužine, odakle se gradsko tkivo amfiteatralno uspinje uz padinu. Opština zauzima 235 km2, obuhvata 39 naselja i prema popisu 2023. ima 30.824 stanovnika. U zaleđu je Orjen, sa vrškom Veliki kabao na oko 1.895 m nadmorske visine.

Bosanski kralj Tvrtko I Kotromanić osnovao je grad 1382. godine pod imenom Sveti Stefan. Herceg Novi nosi naziv najmlađeg srednjovjekovnog grada na Jadranu. Jedna je od tri opštine obuhvaćene regionalnim upravljanjem dobrom UNESCO-a Natural and Culturo-Historical Region of Kotor, upisanim 1979. godine.

Šta vidjeti u Herceg Novom: skaline i tvrđave

Gusta mreža skalina povezuje Stari grad Herceg Novi s okolnim brdima i određuje njegov razuđeni gradski pejzaž. Forte Mare, fortifikacija iz 1382. godine, danas je prostor ljetnjih bioskopskih projekcija. Kanli kula, građena u 16. vijeku, djeluje kao ljetnja pozornica kapaciteta preko 1.500 gledalaca.

Tvrđava Španjola iz 1538. godine ima četiri kružna bastiona. Smještena je na brežuljku Bajer, na oko 170 m nadmorske visine, s pogledom prema ulazu u Boku. Crkva Sv. Arhanđela Mihaila na Trgu Hercega Stefana, poznatom i kao Belavista, počela je da se gradi 1883, a osveštana je 1911. godine.

Gradski muzej „Mirko Komnenović” osnovan je 1949. godine i smješten je u neobaroknoj kući s kraja 18. vijeka. Šetalište Pet Danica dugo je 5 km i vodi od Igala do Meljine, prateći trasu nekadašnje željezničke pruge prema Sarajevu.

Šta raditi u Herceg Novom: more, Orjen i banja

Na poluostrvu Luštica, Žanjice su uvala s plažom od bijelog oblutka, dugom preko 300 m i širokom do 15 m, kapaciteta preko 1000 kupača. Mirišta se nalazi između Žanjica i rta Arza, uz ostrvce Žanjice s manastirčićem. Luštica je poznata po maslinama, pršutu, siru, rakiji i maginjaci.

Park prirode Orjen počeo je s radom 2018. godine i ima više od trideset markiranih staza. Orjen je bezvodna planina s endemskim šumama munike, Pinus heldreichii, starim do 650 godina. Staza Orjensko sedlo do Velikog kabla, iz sredine druge polovine 19. vijeka, najstarija je namjenski rađena planinarska staza u Crnoj Gori.

Marina Portonovi raspolaže sa 238 vezova i prima jahte do 140 m dužine tokom cijele godine. Iz Portonovija su dostupni obilasci Boke brodom i helikopterom. Institut „Dr Simo Milošević” u Igalu, osnovan 1949. godine, specijalizovan je za fizikalnu medicinu, reumatologiju i talasoterapiju.

Gdje odsjesti i jesti u Herceg Novom

One&Only Portonovi nalazi se u okviru kompleksa Portonovi. Ribarski restorani duž Novske rivijere i u luštičkim uvalama oslanjaju se na ukuse maslina i maslinovog ulja, pršuta, sira i rakije. Gradska zelena pijaca u Herceg Novom i pijaca u Igalu rade svakodnevno, od jutra do ranog poslijepodneva.

Kako stići do Herceg Novog i kada doći

Herceg Novi je kopnena ulazna tačka u Boku iz pravca Dubrovnika, preko graničnog prelaza Debeli Brijeg. Aerodrom Tivat udaljen je 23 km, uz navedeno vrijeme vožnje od 1 sat i 11 minuta, dok je Aerodrom Dubrovnik u Hrvatskoj udaljen oko 30 km. Trajekt Kamenari do Lepetane saobraća cijele godine, ljeti sa češćim polascima.

Klima je mediteranska, s prosječnom godišnjom temperaturom od 16,2°C i oko 200 sunčanih dana godišnje. Praznik mimoze obilježava februar i mart, dok su jun do septembar vrijeme mora i jedrenja; jul i avgust donose najveću posjećenost, a novembar do januar mirniji ritam.