Bar

Ruševine kamenih kuća i sat-kula Starog Bara izdižu se ispod stjenovite planine Rumije

Žuta Vila Topolica u Baru sa visokom palmom ispred stepeništa na ulazu

Narandžasti sjaj zalaska sunca nad Jadranskim morem gledan sa plaže Šušanj u Baru

Kamena crkva sa zvonikom stoji medju ruševinama tvrđave u Starom Baru

Michal Klajban / Wikimedia Commons / CC BY-SA 4.0

Bar objedinjuje glavnu trgovačku luku Crne Gore, primorski prostor i izlaz na Skadarsko jezero. Identitet opštine oblikuju Stari Bar, Stara maslina u Mirovici i željeznička pruga Beograd-Bar, sa stanicama u Baru i Virpazaru. Fortifikacije, vinogradi, maslinjaci i jezerski putevi daju ovom prostoru slojevit, prepoznatljiv karakter.

Bar danas: luka, obala i Skadarsko jezero

Bar ima 45.812 stanovnika prema konačnim rezultatima Popisa 2023, s referentnim momentom 31.10.2023, i zauzima površinu od 504 km². Glavna trgovačka luka Crne Gore ima kapacitet od oko 5 miliona tona godišnje, dok opština ima izlaz na Skadarsko jezero u dužini od 65 km. Dio Nacionalnog parka Skadarsko jezero nalazi se u opštini Bar od 1983, sa statusom IBA od 1989. i RAMSAR od 1995. Sutomorska pješčana plaža duga je oko 2 km, Biserna obala u Čanju 1.100 m, a pješčana plaža Murići 560 m.

Šta vidjeti u Baru: Stari Bar i Stara maslina

Stari Bar leži na litici, okružen gradskim fortifikacijama, i od 2010. godine nalazi se na UNESCO tentativnoj listi Crne Gore. Haj-Nehaj se uzdiže iznad Sutomora, a tvrđava Besac iz XV vijeka nalazi se u Virpazaru. Zavičajni muzej Bar smješten je u Dvorcu kralja Nikole, izgrađenom 1885. prema projektu dr Josipa Sladea, a muzej je osnovan 1959. godine. Stara maslina u Mirovici zaštićena je kao spomenik prirode i stara je više od 2.200 godina, prema procjeni. Crkva Svetog Jovana Vladimira, Benediktinska opatija Ratac, manastiri Donji Brčeli i Orahovo, te Prečista Krajinska iz XI vijeka u Ostrosu, pripadaju sakralnom nasljeđu opštine. Šetalište kralja Nikole, obnovljena riva i trg u Sutomoru zaokružuju gradski prostor uz more.

Šta raditi u Baru: Skadarsko jezero i vinarije Crmnice

Marina Bar nudi vez za jahte, dok je Virpazar polazište za krstarenja Skadarskim jezerom. Crmnica ima 11 vinarija u Limljanu, Sutomoru, Boljevićima, Godinjama, Virpazaru, Polju, Gluhom Dolu i Brčelima. Vranac crmnički je autohtona sorta, a tradicija vinarstva traje više od 500 godina. Septembarsku berbu grožđa prati Festival grožđa u Virpazaru. Više od 100.000 stabala maslina oslonac su lokalnoj proizvodnji maslinovog ulja. Rumija, visoka 1.594 m, povezana je s planinarskim usponima i tradicionalnim hodočašćima.

Gdje jesti u Baru

Glavna pijaca u centru Bara i glavna ulica Starog Bara donose svježu robu i lokalne namirnice. Na trpezi se nalaze maslinovo ulje, med s pelinom i kestenom, narovi i citrusi iz Ostrosa, kao i suve smokve na centralnoj pijaci. Lokalna jela obuhvataju japrake, stufadu, albasan tavu, bamije, šestansku čorbu, pite, sarme te jela od skadarske gaovice i šarana.

Kako stići do Bara i kada doći

Aerodrom Podgorica udaljen je 46 km, uz vožnju od oko 55 minuta, dok je Aerodrom Tivat udaljen 60 km, uz vožnju od oko 1 sat i 19 minuta. Bar, Sutomore i Virpazar stanice su na pruzi Beograd-Bar, a Bar se nalazi na Jadranskoj magistrali. Sa oko 270 sunčanih dana godišnje, kalendar donosi Barski ljetopis, Ljeto sa zvijezdama i Barski džir u julu i avgustu, kao i Festival čuna u Virpazaru. Festival grožđa održava se u septembru, Maslinijada u novembru u Starom Baru, Kostanijada u novembru u Ostrosu, a novogodišnji program u decembru i januaru.