Podgorica

Podgorica danas: glavni grad Crne Gore

Podgorica je administrativni, poslovni i saobraćajni centar Crne Gore. Opština je, prema popisu 2023, imala 179.505 stanovnika, prostire se na 997 km² i nalazi se na zvaničnoj nadmorskoj visini od 44,5 m. Izgrađeno jezgro obuhvata oko 108 km², u prostoru koji povezuje rijeke, ravnicu, vinograde i arheologiju.

Stara varoš nosi slojeve osmanskog jezgra od XV do XIX vijeka, djelimično razorenog u Drugom svjetskom ratu. U njoj se nalaze utvrđenje Depedogen na Ribnici, Osmanagića džamija i Starodoganjska džamija, potonja iz kraja XV vijeka. Saborni hram Hristovog Vaskrsenja, osveštan 2013. godine, visok je 41,5 m, dok je Galerija Risto Stijović otvorena 2018. u kući u Staroj varoši gdje je vajar odrastao.

Šta vidjeti i raditi u Podgorici: baština, vino i rijeke

Duklja, Doclea, udaljena je oko 3 do 4 km sjeverozapadno od centra. Osnovana je kao rimski municipijum za vrijeme cara Klaudija, od 41. do 54. n.e, imala je 8.000 do 10.000 stanovnika, razorio ju je zemljotres 518, a Sloveni su je obnovili u VII vijeku. Na UNESCO Tentativnoj listi vodi se kao „Doclea“, pod referencom 5563, od 06/07/2010, u kategoriji Cultural.

Na Sastavcima se Ribnica uliva u Moraču, uz kameni most koji je vjerovatno iz rimskog perioda. Brdo Gorica je park sa Spomenikom palim borcima i Crkvom Svetog Đorđa u podnožju, građenom od IX do XI vijeka. Dio Nacionalnog parka Skadarsko jezero pripada opštini Podgorica, park je proglašen 1983. i na Ramsar listi je od 1996. Vodopad Nijagara na Cijevni, oko 4 km od centra i visine oko 10 m, mjesto je za riječno kupanje od juna do septembra.

Vinski identitet oblikuje Ćemovsko polje, sa oko 2.300 hektara u vlasništvu Plantaža i oko 11,5 miliona čokota. Vranac je karakteristična sorta grožđa, a među porodičnim vinarijama su Radević Estate, Ćetković, Rajković, Bogojević, Vukićević, Vučinić, Krgović, Miranović i Đukić. Gastronomsku ponudu čine azijska, indijska, arapska i mediteranska kuhinja.

Kako stići do Podgorice

Za avionski dolazak koristi se Aerodrom Podgorica, TGD, oko 5 km južno od grada, u naselju Golubovci. Golubovci pripadaju opštini Zeta.

Željeznička stanica je oko 1,5 km jugoistočno od glavnog gradskog trga, na prugama Beograd, Bar, Nikšić i Skadar u Albaniji. Podgorica je i čvorište magistralnih pravaca koji povezuju primorje i sjever Crne Gore.

Kada doći u Podgoricu

April i maj preporučeni su proljećni mjeseci, dok su septembar i oktobar najpogodniji u jesen. Jul i avgust donose najviše gužve. Januar i februar pripadaju mirnijem periodu.

Podgoričko kulturno ljeto ispunjava ljeto grada izložbama i programima na otvorenom, od juna do septembra, na prostorima poput Prirodnjačkog muzeja, Moderne galerije i Njegoševog parka. NLB Podgorica Millennium Run održava se svakog novembra, sa startom kod Mosta Milenijum i kategorijama 5 km, 10 km, 21.1 km i 42.2 km.